ชุดต้นแบบการแจ้งเตือนแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ สำหรับอุตสาหกรรมการรมควันผลลำไย

ลำไยเป็นพืชเศรษฐกิจสำอย่างหนึ่งของประเทศไทย ซึ่งจังหวัดที่มีการปลูกลำไยมากเป็นพิเศษ ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่และลำพูน เนื่องจากมีสภาพดินปนทรายที่เหมาะสมกับการปลูกลำไยเป็นอย่างยิ่ง ส่วนตลาดส่งออกที่สำคัญรายใหญ่ได้แก่ ประเทศจีน ซึ่งขั้นตอนก่อนการส่งออกลำใยหรือจัดจำหน่ายลำไยทั้งในประเทศและต่างประเทศจะมีขั้นตอนที่ทำให้ผลของลำไยมาแปรรูปโดยการอบให้แห้งทั้งเปลือก เพื่อการเก็บรักษาและไว้บริโภคได้ตลอดทั้งปี นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มมูลค่าผลผลิตลำไยให้สูงขึ้นและการแก้ไขปัญหาด้านราคาผลผลิตตกต่ำลำไยสด

               การผลิตลำไยอบแห้งจะใช้วิธีการอบผลลำไยสดด้วยแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (S_O2) โดยการ ออกแบบและสร้างห้องอบแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ โดยใช้แก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ที่ได้จากการเผาผงกำมะถันจากถังอัดความดันโดยตรงกับผลลำไยสดด้วยระบบหมุนเวยีนอากาศแบบบังคับ ซึ่งแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์เป็นแก๊สที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ณ ความเข้มข้นในระดับ 0.1–0.3 พีพีเอ็ม แต่ถ้ามีค่ามากถึงระดับ 3 พีพีเอ็มขึ้นไปจะมีกลิ่นฉุนและแสบจมูก ซึ่งแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ จะส่งผลต่อสุขภาพของเกษตรกรที่ประกอบอาชีพนี้เป็นสำคัญ โดยการอบแห้งลำไยมักมีปัญหาเกี่ยวกับการมีปริมาณแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ตกค้างในผลลำไยสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ เนื่องจากการใช้ค่าเกินกำหนดที่กรมวิชาการเกษตรได้กำหนดไว้ ปัญหาของแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ที่กล่าวมาข้างต้น ผู้เขียนจะอธิบายและนำเสนอโครงงานชุดต้นแบบการแจ้งเตือนการรั่วไหลของแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ สำหรับการรมควันลำไยที่เกษตรกรสามารถนำไปประยุกต์ใช้งานได้ดีในระดับหนึ่ง โดยจะใช้เซนเซอร์ตรวจวัดแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ เบอร์ MQ 136 ในโครงงานนี้ ส่วนความแม่นยำของโครงงานดังกล่าวยังคงมีประสิทธิภาพการใช้งานในระดับหนึ่งเท่านั้น
 การใช้งานชุดต้นแบบการแจ้งเตือนแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์

 ในขั้นตอนแรก คือ นำแบตเตอรี่ขนาด 9 โวลต์ พร้อมขั้วสายต่อ ต่อเชื่อมกับอินพุตและทำการเปิดสวิตซ์ S₁ การทำงานชุดต้นแบบการแจ้งเตือนแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ จากนั้น ให้นำแอมโมเนียที่เตรียมไว้ชุบสำลีพร้อมเข้าไปใกล้บริเวณเซนเซอร์ MQ 1361พร้อมสังเกตการแสดงผลค่าการตรวจจับแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (S_O2) จากการแจ้งเตือนด้วยเสียงความถี่ผ่านลำโพงหรือไม่?  ถ้าไม่ปรากฏเสียงดังออกจากลำโพง ให้ผู้ทดลองทำการปรับแต่งค่าจาก V_R1 พร้อมทั้งสังเกตการแสดงผลด้วยเสียงออกทางลำโพงหรือไม่ ถ้ามีแสดงว่าชุดตรวจจับแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์พร้อมนำไปใช้งานได้เสร็จสมบูรณ์ ก่อนนำไปใช้งานให้เกษตทำการไปติดตั้ง ณ บริเวณที่ต้องการตรวจจับแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ จากนั้น ให้ทำการปรับแต่งค่าที่ VR1 อีกครั้ง ก่อนการตรวจจับแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์อีกครั้ง 

รูปที่ 1. การทดสอบการทำงานของชุดต้นแบบการแจ้งเตือนแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์

สรุป ชุดต้นแบบการแจ้งเตือนแก็สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ สำหรับการรมควันลำไยที่ประกอบวงจรเสร็จสมบูรณ์พร้อมนำไปทดสอบใช้งานได้ในระดับหนึ่งที่พอใช้ได้ เพื่อช่วยเกษตรกรที่ผลิตลำไยอบแห้งจะใช้วิธีการอบผลลำไยสดด้วยแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (S_O2) สามารถตรวจสอบการรั่วไหลของแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ในโรงอบลำไยหรือสถานที่ๆใช้กระบวนการผลิตลำไยอบแห้งด้วยกรรมวิธีนี้ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อต่อสุขภาพและระบบทางเดินหายใจของเกษตรกรที่ประกอบอาชีพนี้เป็นสำคัญ .…………   

เกษตรกรหรือผู้ที่สนใจโครงงานดังกล่าวนี้หรือโครงงานอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับนวัตกรรมทางด้านเกษตรกรรมหรือต้องการเซนเซอร์ตรวจจับก็าซชนิดต่างๆสามารถติดต่อมาได้ที่ 0867016463 หรือ LINE ID: panya.mak ได้เลยนะครับ..........